داروی تترابنازین Tetrabenazine
خلاصه مقاله
تترابنازین داروی موثر در درمان سایکوز است که همچنین در درمان هانتینگتون نیز بکار میرود اطلاعات این دارو شامل
معرفی:
این دارو یک vesicular monoamine transporter 2 (VMAT) inhibitor است که برای کنترل chorea در بیماری هانتینگتون مورد استفاده قرار میگیرد و با فرمول شیمیایی C19H27NO3 و نامهای تجاری Nitoman و Xenazine شناخته میشود.
در گذشته به عنوان یک antipsychotic شناخته میشد اما اکنون بیشتر با کاربری فوق الذکر مورد استفاده قرار میگیرد.
مکانیسم عمل:
اساس کار tetrabenazine مهاربرگشتپذیر vesicular monoamine transporter 2 میباشد و در basal ganglia موجب افزایش تخلیهی ناقلهای مونوآمینیای همچون سروتونین، نوراپینفرین و دوپامین میشود و همچنین میتواند بازجذب به وزیکولهای سیناپسی را هم کاهش میدهد.
متابولیسم:
کبد مسئول متابولیزه کردن tetrabenazine است. Carbonyl reductase آنزیمی هست که tetrabenazine را به دو متابولیت فعال تبدیل میکند: 1. α-dihydrotetrabenazine (α-HTBZ) و 2. β-dihydrotetrabenazine (β-HTBZ) سپس α-HTBZ به وسیلهی CYP2D6 و CYP1A2 به 9-desmethyl-α-DHTBZ تبدیل میشود که یک minor metabolite میباشد. از طرفی دیگر β-HTBZ به وسیلهی CYP2D6 به 9-desmethyl-β-DHTBZ تبدیل شده اما این فراورده یک major circulating metabolite محسوب میشود.
شکل مورد استفاده:
Tablets: 12.5mg & 25mg
دوز مورد استفاده در بزرگسالان:
تا سقف 50mg/day:
در ابتدا 12.5mg به صورت orally در هر روز و سپس بعد از یک هفته افزایش به 12.5mg هر 12 ساعت.
توجه1: بهتر است این دارو به صورت هفتگی با 12.5mg/day تیتر شود تا به دوز موثر(کاهندهی chorea) و البته قابل تحمل(tolerable) برسیم.
توجه 2: اگر دوز تجویز شده بین 37.5mg/day تا 50mg/day باشد، به q8hr تقسیم میشود.
توجه3: هنگامی که دوز مورد استفاده بین 37.5mg/day تا 50mg/day هست، در هر دوز مورد استفاده نباید بیشتر از 25mg تجویز شود.
بیشتر از 50mg/day:
باید تست تعیین ژنوتیپ از case گرفته شود تا قوی یا ضعیف متابولیزه بودن آنزیم CYP2D6 تعیین شود و سپس در مورد دوز تجویزی تصمیم گیری صورت گیرد.
عوارض متداول:
خستگی، خواب آلودگی، بروز حالات افسردگی، احساس آشفتگی، بیقراری و نگرانی
عوارض جدی:
لرزش در حرکات، مشکل در تعادل، حرکات کنترل نشدهی ماهیچههای صورت، مشکل در بلع، تندی ضربان قلب، احساس سبکی سر، تب بالا، تعریق، گیجی، واکنشهای شدید دستگاه عصبی و سفتی ماهیچهها
عوارض نادر:
چیزی گزارش نشده است.
(اطلاعات در مورد عوارض درحال بروز شدن هستند)
تداخلهای دارویی:
این دارو با موارد زیر تداخل شدید دارد:
deutetrabenazine
goserelin
isocarboxazid
leuprolide
linezolid
phenelzine
procarbazine
rasagiline
selegiline
selegiline transdermal
tranylcypromine
valbenazine
این دارو حداقل با 47 دارو تداخل جدی و با حداقل 56 داروی دیگر تداخل محدود دارد.
کنترااندیکاسیونها:
استفاده در بیماران در معرض خودکشی و یا افسردگی کنترل نشده، Hypersensitivity، hepatic impairment، تجویز همزمان با deutetrabenazine، valbenazine و یا MAO inhibitor(در بازه چهارده روز از توقف مصرف آن و یا همزمان با مصرف) و همینطور reserpine
گردآورنده: محمد علی نظری
ادیتور: دکتر فرزان فهیم
مقالات مرتبط
سندرم تونل کارپال
سندرم تونل کارپال در اثر گیرافتادگی و فشرده شدن عصب median در داخل تونل کارپ ایجاد میشود. سندرم با درد در دست، بی حسی و گزگز دست و انگشتان، کاهش قدرت دست در گرفتن اجسام بطور کلی اختلال در عملکرد مچ دست مشخص می شود. عوامل خطر CTS عبارتند از: حرکات تکراری مچ و انگشتات دست،شکستگی، در رفتگی و ضربه دیدن استخوانهای مچ دست، وجود تومور یا کیست در بدن، آرتروز، دیابت، فشار خون بالا، تیروئید کم کار یا پر کار، بیماریهای خود ایمنی نظیر آرتریت روماتوئید، جمع شدن آب در بدن که بیشتر در دوران بارداری یا یائسگی اتفاق میافتد، ابتلا به بیماریهای سیستمیک نظیر اختلالات کلیه، نارسایی کبد، بیماریهای خونی و …کمبود ویتامین گروه ب، اعتیاد به الکل، چاقی، ابتلا به بیماریهای عفونی، مواجهه با مواد سمی صنعتی و شیمیایی، پیشینه خانوادگی یا ارثی بودن، حوادث آسیبزا.تشخیص CTS از طریق ارزیابی های پزشکی و آزمایش های الکتروفیزیولوژیک انجام می شود. تشخیص بالینی CTS، احساس بیحسی یا تورم روی دست پس از بیدار شدن بدون اینکه ورم قابل توجهی داشته باشد. و ممکن است درد شدیدی را از مچ دست که به شانه گسترش مییابد، همراه با سوزن سوزن شدن در دست و انگشتان احساس کندکه پس از تکان دادن دست، درد از بین میرود. مرحله پیشرفت CTS در بیمار بروز علائمی در روز پس از یک فعالیت تکراری در ناحیه دست یا مچ میشود یا موقعیت خاصی را برای مدت طولانی حفظ میکند. تستهای تشخیصی Phalen test - Durkan test -Tinel test و پاراکیلینیکی EMG وNCV انجام می شود.از طرفی روش های جراحی شامل جراحی های آزاد و آندوسکوپی است.تشخیص های افتراقی که مربوط به گردن هستند و در این بیماری مطرح است و علائم مشابه می دهند شامل herniation disk of the cervical spine و rib cervical می باشد.برای درمان سندروم تونل کارپال ابتدا از wrist splint و NSIAD استفاده می شود. تزریق موضعی کورتیکواسترویید نیز مفید است. اندیکاسیون های جراحی آزادسازی تونل کارپال: عدم پاسخ به درمان غیر جراحی-اتروفی تنار-بی حسی یا پارستزی مداوم- درخانم های باردار تنها از درمان غیر جراحی استفاده می شود زیرا بیماری پس از بارداری برطرف می گردد. عمل جراحی به دو روش آزادسازی به روش بازو جراحی اندوسکوپیک میباشد.هر چند که علائم سندرم ممکن است بلافاصله بعد از عمل جراحی کاهش یابد، اما بهبودی کامل بعد از عمل جراحی تونل کارپال میتواند ماهها طول بکشد.
رگرسیون لجستیک (Logistic Regression)
یک روش آماری است که برای مدل سازی رابطه بین یک متغیر وابسته و یک یا چند متغیر مستقل استفاده می شود. در درجه اول برای حل مسائل طبقه بندی باینری استفاده می شود